وتار · بازاڕکردن و پابەندبوون

ناردنی بەرهەم بۆ دروستکەرانی ناوەڕۆک لە کەنداو بە ڕێزگرتنی یاسا

وەڵامی کورت: ناردنی بەرهەم بۆ دروستکەرێکی ناوەڕۆک دیاری نییە، بەڵکو ڕێککەوتنێکی بازرگانییە کە دەبێت بە نووسین بێت. لە بازاڕی کەنداودا جیاوازییەکە لە نێوان «پێدانی نموونە» و «پێدانی بەرهەم لە بەرامبەر بڵاوکردنەوە»دا ڕوون نییە بۆ زۆرێک لە مارکەکان، و هەر ئەم لێڵبوونەش دەبێتە هۆی کێشە دواتر. مارکەیەک کە لە یەکەم نامەوە مەرجەکان دیاری بکات، دوای سێ مانگ ناچار نابێت بەدوای وەڵامی ڕاگەیاندندا بگەڕێت.

دیاری یان ڕێککەوتن: لە کوێوە دەست پێ دەکات

یەکەم پرسیار ئەوەیە کە ئایا بەرهەکە بەبێ مەرج دەدرێت یان لە بەرامبەر بڵاوکراوەیەکدا. ئەگەر دروستکەرەکە بڵاوی بکاتەوە و تۆ هیچ مەرجێکت نەخستبێتە سەر کاغەز، ئەوە ڕێککەوتنێکی ناڕوونە و هەردوو لا بە شێوەی خۆی تەفسیری دەکات. بۆیە لە یەکەم نامەوە دەبێت ڕوون بێت کە چی چاوەڕوان دەکرێت.

ئەمە بۆ مارکەیەک لە هەولێر یان سلێمانی کە بەرهەم دەنێرێت بۆ دوبەی یان ڕیاز گرنگترە. چونکە تەنیا زمانی کڕیار نییە کە دەگۆڕێت، بەڵکو ڕێساکانی ڕاگەیاندن و باجیش دەگۆڕێت. ئەوەی لە وڵاتێکدا بە «نموونەی هەڵسەنگاندن» دەژمێردرێت، لە وڵاتێکی تردا لەوانەیە بە «پێدانی ماددی» دەربکەوێت کە دەبێت ڕابگەیەندرێت.

دروستکەرانی ناوەڕۆک خۆیان ئەمە دەزانن و زۆر جار لە یەکەم وەڵامدا دەپرسن «ئەمە بە پارەیە یان دیاری؟». وەڵامی ڕوون لەوێوە دەست پێ دەکات. لە بازاڕکردنی نێوان کۆمپانیاکان لە ئینستاگرامدا ئەم جیاوازییە بە ڕووی ستراتەژیەوە هاتووە.

ئاشکراکردن بەشێکە لە بڵاوکراوەکە

کاتێک بەرهەمێک لە بەرامبەر بڵاوکردنەوەدا دەدرێت، خوێنەر دەبێت بزانێت کە ئەوە ڕێککەوتنێکە. لە زۆر بازاڕدا ئەمە بە ناوی «ئاشکراکردنی سپۆنسەری» یان «ماددی پێدراو» دەناسرێت، و بە وشەیەکی کورتی ڕوون لە سەرەتای بڵاوکراوەکەوە دەکرێت. مارکەکە دەبێت ئەو وشەیە بزانێت بە زمانی خۆی و بە زمانی دروستکەرەکەش.

باشترە مەرجی ئاشکراکردن لە گرێبەستەکەدا بێت، نەک لە هیوادا بێت کە دروستکەرەکە خۆی دەیکات. ئەمە بۆ هەردوو لا پارێزراوە: مارکەکە ناکەوێتە تۆمەتی ڕێکلامی نائاشکرا، و دروستکەرەکەش دەزانێت چی لەسەرە. شێوازێکی سادە ئەوەیە کە ڕێککەوتنەکە بڵێت «بڵاوکراوەکە ئاشکرای دەکات کە بەرهەمەکە لە مارکەکەوە پێدراوە».

ئەمە بەو مانایە نییە کە هەموو بڵاوکردنەوەیەک ئاڵۆز بێت. نموونەیەک کە بەبێ مەجی بڵاو بکرێت و دروستکەرەکە خۆی بڕیاری لەسەر بدات، شتێکی ترە. بەڵام تەنانەت لەو حاڵەتەشدا، ڕوونە کە ئەوە نموونەیە و چاوەڕوانی بڵاوکردنەوەی نییە. لێرەوەیە کە کاغەزەکە دەبێتە یارمەتیدەر، نەک بەربەست.

جۆری پێدانمەرجی ڕوونئەوەی دەبێت ئاشکرا بێت
نموونەی بێ مەرجچاوەڕوانی بڵاوکردنەوە نییەئەوەی پێدراوە نموونەیە
بەرهەم لە بەرامبەر بڵاوکراوەژمارەی بڵاوکراوە و کاتپێدانی ماددی / سپۆنسەری
گرێبەستی بەردەوامماوە، تێچوو و مۆڵەتپەیوەندی بازرگانی بەردەوام
بەکارهێنانی وێنەمۆڵەتی نووسراو بۆ ڕیکلامشوێنی بەکارهێنان و ماوەی
دابەشکردنی کاتی ڕێکخستنی هەڵمەتی دروستکەرانی ناوەڕۆک

دیراجی ناوخۆییە، نە ئاماری فرۆشتن

دیاریکردنی جۆری ڕێککەوتن١٠٠
نووسینی مەرج و ئاشکراکردن٨٦
ناردنی بەرهەم بە بەڵگەوە٦٩
پێداچوونەوەی بڵاوکراوە٤٤

مۆڵەتی بەکارهێنانی ناوەڕۆک

یەکێک لە هەڵەکانی مارکەکان ئەوەیە کە وێنەیەکی بڵاوکراوەی دروستکەرێک دەگرن و لە ڕیکلامی خۆیاندا بەکاری دەهێنن بێ ئەوەی مۆڵەتیان هەبێت. تەنانەت ئەگەر دروستکەرەکە ڕازی بێت، ڕازیکردنەکە دەبێت بە نووسین بێت و دیاری بکات کە لە کوێ و بۆ چەند کات دەتوانرێت بەکار بێت. بەکارهێنان لە فانی پاکەجدا شتێکی ترە لە بەکارهێنان لە بڵاوکراوەیەکی ئاسایی.

لە گرێبەستەکەدا سێ شت دیاری بکە: شوێنی بەکارهێنان، ماوەی مۆڵەت، و ئەوەی ئایا دەستکاریکردن ڕێگەپێدراوە یان نا. زۆر جار مارکەکە دەیەوێت وێنەکە ببڕێت یان ناوی خۆی لەسەر زیاد بکات؛ ئەمە بۆ دروستکەرەکە گرنگە چونکە ناوەڕۆکەکە بە ڕووخساری ئەوەوە بەستراوە. ڕێککەوتن لەسەر ئەمە پێش بڵاوکردنەوە ئاسانە، دوای بڵاوکردنەوە قورس.

ئەگەر هەڵمەتەکە بۆ چەند وڵاتێکی کەنداو بێت، مۆڵەتەکە بە وڵاتیش دیاری بکرێت. مۆڵەتێک بۆ دوبەی بە خۆیەوە ناهێنێت کە لە عەرەبستانی سعودی یان لە هەرێمی کوردستان بەکاردێت. ئەم وردەکارییە بچووک دەردەکەوێت بەڵام کاتێک مارکەکە دەیەوێت بڵاوکراوەکە لە پێشانگایەکدا نیشان بدات، بەس دەبێت.

تێچوو، باج و وەرگرتنی بڕیار

تێچووی هەڵمەتەکە تەنیا نرخی بڵاوکردنەوە نییە. بەرهەمەکە خۆی، ناردن، گومرگ لە وڵاتی مەبەست، و ئەو باجەی لەسەر پێدانی ماددی دەسەپێت — هەموویان دەچنە ناو تێچووی ڕاستەقینەوە. مارکەیەک کە تەنیا نرخی پۆستەکە دەبینێت، دوای وەرگرتنی وەرەقەی باج تێچووەکەی بۆ دووهێندە دەبێتەوە.

بۆیە پێش ناردن، لەگەڵ ڕاوێژکاری باج یان ئەو کەسەی کاروباری گومرگ دەکات بڕیار بدرێت کە چۆن بەرهەمەکە ڕادەگەیەندرێت. ئەمە بەو مانایە نییە کە ڕێگایەک بدۆزرێتەوە بۆ خۆدزینەوە، بەڵکو بەو مانایەیە کە ڕێساکە بزانیت و بە ڕاستی جێبەجێی بکەیت. لە ڕێگری لە ڕەتکردنەوەی گومرگدا ئەم بابەتە بە ڕووی بەڵگەوە هاتووە.

وەرگرتنی بڕیاری نووسراو لە دروستکەرەکەوە ئاسانترە لەوەی وا دەردەکەوێت. زۆربەیان ئامادەن بە ڕوونی بنووسن کە چیان پێدراوە و چیان بڵاوکردووەتەوە، بە تایبەت ئەگەر مارکەکە پێشتر مەرجەکانی بە ڕێزەوە پێشکەش کردبێت. ئەم وەرەقەیە بۆ فسیلی باج و بۆ پێداچوونەوەی هەڵمەتەکە بەکاردێت.

پێداچوونەوەی هەڵمەت بە ژمارەی ڕاست

ژمارەی بینەران بە تەنیا بڕیار نادا. ئەوەی بۆ مارکەیەک گرنگە ئەوەیە کە بڵاوکراوەکە بەڕاستی بەرەو داواکاری هەڵسەنگاندن یان پەیوەندی ڕۆیشتووە یان نا. بۆیە لە گرێبەستەکەدا ڕێگایەکی سادە بۆ بەدواداچوون دابنێ: بەستەرێکی تایبەت، کۆدێکی کەم، یان ژمارەیەکی تەلەفۆن کە تەنیا بۆ ئەو هەڵمەتە بێت.

ئەگەر بڵاوکراوەکە بینەری زۆر بەڵام پەیوەندی کەمی هەبوو، کێشەکە لە جۆری ناوەڕۆکەکەدایە نەک لە ژمارەی دروستکەرەکە. لەوانەیە بەرهەمەکە بە ڕوونی نەناسێنرا بێت، یان مەرجی داواکاری لە بڵاوکراوەکەدا نەبوو بێت. ئەمە ڕاستکردنەوەیەکی ئاسانە بۆ هەڵمەتی داهاتوو، بەڵام تەنیا ئەگەر ژمارەی پەیوەندییەکان تۆمار کرابن.

دوای هەڵمەت، کاغەزێکی کورت ئامادە بکە: چی ڕێککەوتوون، چی بڵاوکراوە، چی ئاشکرا کراوە و چی فێر بوون. ئەم کاغەزە بۆ هەڵمەتی داهاتوو دەبێتە بناغەیەک کە لە سفرەوە دەست پێ ناکات. مارکەیەک کە هەڵمەتەکانی تۆمار دەکات، دوای ساڵێک دەزانێت کام جۆری دروستکەر بەڕاستی بۆ کڕیارەکانی دەگونجێت.

سەرچاوە: پرسیاری ڕۆژانەی مارکەکان لە هەرێمی کوردستان و کەنداو؛ بۆ چەمکی بنەڕەتی بڕوانە https://en.wikipedia.org/wiki/Influencer_marketing. [Kotler & Keller, 2016] بۆ چوارچێوەی مارکە و پەیوەندی کڕیار. [Christopher, 2016] بۆ بەها لە درێژایی زنجیرەی دابینکردن.

دابەشکردنی بودجەی هەڵمەتی بەخشاندن و کاریگەران

ئاماژەیەکی ڕێژەیی بۆ بودجەی یەک هەڵمەتی ناوچەیی کە ٣٠ دیاری و ٥ بڵاوکراوەی پارەدان لەخۆ دەگرێت، بەبێ تێچووی بەرهەمهێنانی ناوخۆیی.

پارەی کاریگەران٥٢
بەرهەم و گواستنەوە٢٢
مافی بەکارهێنان و ڕیکلامی پارەدان١٦
کارگێڕی و هەماهەنگی١٠

ڕێژەکان ڕێنمایین. سەرنج بدە کە بەرهەم و گواستنەوە یەک لە پێنجی بودجەکەن، و ئەمە ئەو بڕگەیەیە کە لە خەمڵاندنی یەکەمدا لەبیر دەکرێت.

سەرچاوە: ئامادەکردنی تیمی Slow Qamar — مۆدێلی بڕیاری سەرنووسەری لەسەر بنەمای ئەو ژمارانەی خۆیان لەم لاپەڕەیەدا ڕوون کراونەتەوە، نە پێوانەی بازاڕ؛ وەک ئامار ناگیرێت.

پرسیارە باوەکان

ئایا ناردنی بەرهەم بۆ دروستکەرێک دیارییە؟

ئەگەر بەبێ مەرج بێت و چاوەڕوانی بڵاوکردنەوەی لەسەر نەبێت، نموونەیە. ئەگەر لە بەرامبەر بڵاوکردنەوەدایە، ڕێککەوتنێکی بازرگانییە و دەبێت بە نووسین و بە ئاشکراکردنەوە بێت.

چی بکەم بۆ ئەوەی ڕێکلامەکە ئاشکرا بێت؟

مەرجی ئاشکراکردن لە گرێبەستەکەدا دیاری بکە، بە زمانی خۆت و بە زمانی دروستکەرەکە. نەیکەرە هیوا لەسەر ئەوەی خۆی دەیکات.

مۆڵەتی بەکارهێنانی وێنە چی دەبێت بگرێتەوە؟

شوێنی بەکارهێنان، ماوەی مۆڵەت، و ئەوەی ئایا دەستکاریکردن ڕێگەپێدراوە. مۆڵەت بۆ وڵاتێک بە خۆیەوە وڵاتێکی تر ناهێنێت.

تێچووی ڕاستەقینەی هەڵمەت چییە؟

نرخی بڵاوکردنەوە و بەرهەم و ناردن و گومرگ و ئەو باجەی لەسەر پێدانی ماددی دەسەپێت. تەنیا بینینی نرخی پۆستە تێچووەکە بە هەڵە نیشان دەدات.

چۆن بزانم هەڵمەتەکە کاری کردووە؟

بە ژمارەی پەیوەندی یان داواکاری، نەک بە بینەر بە تەنیا. بەستەرێکی تایبەت یان کۆدێکی کەم بۆ هەر هەڵمەتێک دەبێتە بەڵگەی ڕاست.

ئەگەر دەتەوێت لە سەرەتاوە دەست پێ بکەیت نەک لە کۆتا وتارەوە، سەرەکی خاڵی دەستپێکە.

بەشەکانی تری ماڵپەڕ

پێنج بەشی ماڵپەڕ: سەرەکی بۆ ناسینی کارگە، بەرهەمەکان بۆ هەڵبژاردنی مۆدێل، جوملە بۆ مەرج و نرخ، ڕێنماییەکان بۆ هەنگاو بە هەنگاو، و بلۆگ بۆ نموونەی زیندوو.