وتار · هاوتایی و نیشانە

نیشانەی دووزمانی کوردی و عەرەبی: ڕووکار و یاسا

وەڵامی کورت: دوو زمان واتە دوو ئاراستە لە یەک ڕووکاردا. کوردیی ناوەندی و عەرەبی هەردوو لە ڕاست بۆ چەپن، بەڵام کرمانجی لە چەپ بۆ ڕاستە — بۆیە نیشانەیەک کە کرمانجی و عەرەبی پێکەوە هەیە، بەبێ داڕشتنی جیاواز تێکدەچێت.

ئاراستە پێش زمان

یەکەم بریار ئاراستەیە نە وەرگێڕان. ئەگەر هەردوو زمان لە ڕاست بۆ چەپن، یەک ستوون بەسە. ئەگەر یەکێک لە چەپ بۆ ڕاستە، دوو بلۆکی جیاواز پێویستە — نە تێکەڵکردن لە یەک دێڕ، چونکە ژمارە و ناوی بەرهەم لە نێوانیاندا ئاراستەیان دەگۆڕێت.

چوار شت کە لە نیشانەدا دەبێت جیابکرێنەوە
بەشئەوەی دەبێت ڕوون بێت
ناوی بەرهەمیەک ناو بە دوو زمان، نە دوو ناوی جیاواز
زانیاریی ئیجباریبەرهەمهێنەر، وڵات، بڕ، بەرواری بەسەرچوون
ئاراستەهەر زمان بە ئاراستەی خۆی
قەبارەی نووسینهیچ زمانێک لە ئاستی خوێندنەوە کەمتر نەبێت

ئەو هەڵەیەی خوێندنەوە دەشکێنێت

تێکەڵکردنی دوو ئاراستە لە یەک دێڕ وای دەکات ژمارەی بڕ و بەروار بە پێچەوانە بخوێنرێتەوە. ئەمە لە وێنەدا دیار نییە، بەڵام لە دەستی کڕیاردا دەبێتە هەڵەی بەکارهێنان. چارەسەر: هەر زمان لە بلۆکی خۆی، و ژمارەکان بە ئاراستەی سەربەخۆ.

بۆ تەواوکردنی وێنە: گرێی وشەکانی عەرەبی، هاوتاییی پێچانەوە بۆ دابەشکەر، و دووبارە پێچانەوە لە ناوچەی ئازادی عومان — هەر یەکێک لایەنێکی جیاوازی هەمان بڕیار ڕوون دەکاتەوە.

پرسیارەکان

پێویستە کوردی لەسەر نیشانە بێت؟

بۆ فرۆشتنی ناوخۆیی لە هەرێمی کوردستان، بەڵێ — بەتایبەتی بۆ کاڵای بەکاربەر. مەرجە یاساییەکان بەپێی دەسەڵات دەگۆڕێن، بۆیە پێش چاپ لە دەسەڵاتی پەیوەندیدار بپرسە.

دەتوانم وەرگێڕانی ئامێری بەکاربهێنم؟

نا. ناوی بەرهەم و زانیاریی ئیجباری دەبێت لەلایەن کەسێکی شارەزا بپشکنرێت. وەرگێڕانی ئامێری زۆرجار وشەی بازرگانی دەگۆڕێت و مانا لەدەست دەدات.

سێ زمان؟ کوردی، عەرەبی، ئینگلیزی؟

دەکرێت، بەڵام ئەوا سێ ئاراستە دەبێت بە دوو: کوردی و عەرەبی لە یەک بلۆک، ئینگلیزی لە بلۆکی تر. زیاتر لە دوو ئاراستە لە یەک ستووندا خوێندنەوە دەشکێنێت.

زیاتر لەو بابەتە: ڕێدیت بۆ لێکۆڵینەوە لە دابینکەر.

ڕێژەی خوێندەواری — نیشانەی دووزمانی بۆ کێ دەنووسرێت

ئیمارات ٩٨٫٨٪ و عێراق ٨٤٫١٪: نیشانەی دووزمانی نیشانەیەکی یاساییە، بەڵام ئەو کەسەی دەیخوێنێتەوە ژمارەیەکی ترە.

ئیمارات — ٩٨٫٨٪98.8
سەعوودی — ٩٧٫٩٪97.9
تورکیا — ٩٧٫٣٪97.3
کوەیت — ٩٦٫٥٪96.5
عێراق — ٨٤٫١٪84.1

خوێندنەوە: ١٦٪ لە عێراق واتە نزیکەی یەک لە شەش کەس نیشانەی نووسراوی بە تەواوی ناخوێنێتەوە. لەم حاڵەتەدا ڕەنگ و شێواز (ئایکۆن، پێکهاتەی چاککراو، ڕووی پێشەوە) هێندەی دەق گرنگە — و ئەمە تەنها لەسەر کاغەزی یاسا نانووسرێت.

سەرچاوە: بانکی جیهانی — SE.ADT.LITR.ZS (ڕێژەی خوێندەواریی کەسانی پێگەیشتوو)، دوایین ساڵی بەردەست (‭٢٠٢١–٢٠٢٤‬).

پرسیارە باوەکان

کێ بەرپرسی ڕاستیی وەرگێڕانە؟

هاوردەکار یان براندی خاوەن. ئەگەر کارگە وەرگێڕان دەکات، دەبێت پێداچوونەوەی کۆتایی لای تۆ بێت — بە نووسراو لەسەر پروفایلی چاپ.

ئایا نیشانەی کوردی دەبێت لەسەر هەموو کاڵاکان بێت؟

بەپێی جۆری کاڵا و مەرجی دەسەڵات. بۆ کاڵای پیشەسازیی زۆرجار نا، بۆ کاڵای بەکاربەر زۆرجار بەڵێ. پێش چاپ وەڵامی نووسراو وەربگرە.

چۆن دڵنیا بم لە چاپ؟

پروفایلی چاپ بە قەبارەی ڕاستەقینە چاپ بکە و لە دوو مەودادا بخوێنەوە: لە دەست و لە دوو مەتر. هەر شتێک کە لە دوو مەتردا نەخوێنرێتەوە، لە ڕەفەدا ناخوێنرێتەوە.

ئەم وردەکارییە بۆ دروستکردنی بڕیار تەنیا بەس نییە؛ وێنەی تەواوی دابینکەر لە سەرەکی ڕوون کراوەتەوە.

بەشەکانی تری ماڵپەڕ

لە سەرەکی دەست پێ بکە، بەرهەمەکان بەراورد بکە، مەرجەکان لە جوملە بخوێنەوە، ڕێنماییەکان بەکار بهێنە و لە بلۆگ نموونەی ژمارەیی ببینە.