وتار · پارەدان و متمانە
T/T بەرامبەر نامەی متمانە: چ کاتێک هەر یەکەیان پارێزگاریی هەناردە دەکات
گواستنەوەی تەلەگرافی و نامەی متمانە هەردووکیان شێوازی پارەدانی نێودەوڵەتین، بەڵام هەر یەکەیان مەترسییەکی جیاواز لە لایەنی ترەوە دەپارێزێت. هەناردەی زیرەک نە تەنیا بە نرخ، بەڵکو بەوە هەڵدەستێت کە کاتێک هەر یەکەیان بەکار بهێنێت و چەند پارەیەک بە خۆی بەجێ بهێڵێت.
گواستنەوەی تەلەگرافی (T/T): شێوازی زۆر باو
لە بازرگانیی کۆمەڵدا، زۆربەی مامەڵەکان بە گواستنەوەی تەلەگرافی ئەنجام دەدرێن. شێوازەکە ئاسانە: کڕیار بەرامبەر حجزکردنی داواکارییەک بڕێکی دیاریکراو دەباتەوە، و باقی پارەکە دوای ئەوە دەدرێت کە بەڵگەنامەی گواستنەوە ئامادە بوو. بە شێوەیەکی باو، دابەشکەر ٣٠٪ پێشەکی دەدات لە کاتی واژووکردن، و ٧٠٪ ماوە بەرامبەر بۆلیستە یان بەڵگەی بارکردن.
باشییەکەی ئەوەیە کە خێرا و بێ تێچووی زیاتری بانکە. بەڵام لاوەکییەکەشی هەیە: تا کاتێک پارەکە نەگەیشتووەتە دابینکەر، کڕیار مەترسی لەدەستدانی پێشەکی هەیە ئەگەر دابینکەر کاڵاکە نەنێرێت. بۆیە پێش هەڵبژاردنی ئەم شێوازە، پێویستە دابینکەر بە تەواوی پشکنین بکرێت. بۆ زانیاری زیاتر سەردانی وتاری پشکنینی کارگە پێش گرێبەست بکە و پێش ماڵیەتی گواستنەوە، مەرجەکانی پارەدانی پارێزراو بخوێنەوە.
نامەی متمانە (L/C): پاراستنی بە ناوی بانک
نامەی متمانە ئامرازێکی بانکییە کە تێیدا بانکی کڕیار بەرامبەر بەڵگەنامەی گونجاو پارەدان بۆ دابینکەر دەستەبەر دەکات. جۆری باو «نامەی متمانەی ناگۆڕاو لە سەر چاو»ـە: دابینکەر پارەکە وەردەگرێت تەنیا کاتێک بەڵگەنامەکان بە تەواوی و بەپێی مەرجەکان پێشکەش دەکات. ئەمە هەردوو لایەن پارێزگاری دەکات: کڕیار پارە نادات تا کاڵاکە بەڕاستی بار نەکراوە، و دابینکەر دڵنیایە کە بانک پارەکە دەدات.
تێچووی نامەی متمانە کەم نییە. بانک بە شێوەیەکی ئاسایی بەرێژەی ٠٫١ بۆ ٢٪ی بەهای کاڵا وەر دەگرێت، جگە لە پارەی کردنەوە و گۆڕینی دراو. بۆ مامەڵەی بچووک، ئەم تێچووە دەتوانێت سوودەکە بخورێتەوە. بۆیە نامەی متمانە زۆرتر بۆ مامەڵە گەورەکان یان دابینکەری نوێ بەکار دەبرێت. پەیوەندییەکەی لەگەڵ ئینکۆتێرمز بۆ دابەشکەری کەنداو زۆر نزیکە، چونکە بەڵگەنامەکە دەبێت بەپێی مەرجی گواستنەوە بنووسرێت.
کاتێک T/T پارێزگارییەکی زیاترە
ئەگەر دابینکەرت بە تەجروبەیە و پێشتر پشتڕاست کراوەتەوە، گواستنەوەی تەلەگرافی زیاتر قازانجە. تێچووی کەمتر، خێرایی زیاتر، و بەڕێوەبردنی ئاسانتر. هەروەها کاتێک مامەڵەکە بچووکە یان کاتی گەیاندن کورتە، نامەی متمانە بەرێژەیەکی زیاتر لە بەهای کاڵا دەگرێت. دابەشکەری زیرەک پێشەکییەکە بەش دەکاتە سەر قۆناغەکان تا مەترسی کەم بێتەوە.
بەڵام ئەمە تەنیا ئەگەر دابینکەرت بە ناونیشانی کۆمپانیا و مۆڵەتی بازرگانییەوە تۆمار بووە. پێش هەر گواستنەوەیەک، ناوی حسابەکە بە ناوی نوسخەی مۆڵەتەکە پاک بکەرەوە، چونکە ناسراوترین شێوازی ساختەکاری لە پارەداندا گۆڕینی ناوی وەرگرە.
کاتێک نامەی متمانە پێویستە
دوو حاڵەت هەن کە نامەی متمانە باشترینە. یەکەم: دابینکەر نوێیە و مێژووی متمانەت نییە. دووەم: بەهای مامەڵەکە گەورەیە و لەدەستدانیەکەی برینێکی گەورەیە. لەو کاتەدا، نامەی متمانە دەبێت بە شێوەیەکی ورد لە پێشنیاردا بنووسرێت: جۆری بەڵگەنامە، کۆتا بەرواری کەشتی، و ئەو مەرجانەی پێشێلکردنیان نامەکە ڕەت دەکاتەوە. هەر تێکچوونێک لەم خاڵانە نامەکە پووچەڵ دەکاتەوە.
هەروەها نامەی متمانە پەیوەندی بە مەرجەکانی ئینکۆتێرمزەوە هەیە: ئەگەر کاڵاکە بە مەرجی FOB یان CIF بێت، بەڵگەنامەی گواستنەوە جیاواز دەبێت. بۆیە نامەی متمانە و ئینکۆتێرمز پێکەوە دەبەسترێنەوە، و دابەشکەر و بانکەکەی دەبێت هەردووکیان بەیەکەوە بخوێننەوە.
نامەی متمانەی «نەرم» کە راستەقینە نییە
ساختەکارێک دەتوانێت «نامەی متمانە»یەک بنێرێت کە تەنیا وەک بەڵگەیەکی پیسی فەرمی دەردەکەوێت. نیشانەکانی نامەی نەرم: بانکەکەی نێرەر ناوبانگی نییە، ژمارەی نامەکە نامۆیە، یان نامەکە بە پۆستی ئەلیکترۆنی بەبێ مۆری بانکە. هەرگیز متمانە مەکە بە بەڵگەیەکی وێنەیی سادە. پێویستە بە ڕاستەوخۆیی لە سیستەمی بانکەکەتەوە پشتڕاست بکرێتەوە، نە بە وێنەیەک کە نێردراوەتەوە.
ساختەکاری و چۆن خۆت پارێزیت
سەرهەڵدانێکی باو ئەوەیە کە دوای پێشەکی، دابینکەر ون دەبێتەوە یان کاڵایەکی جیاواز دەنێرێت. چارەسەر: پێشەکی بە بەشێکی بچووک دەست پێ بکە، نموونەیەک بپەسەند بکە، و تەنیا دوای پشکنینی سەربەخۆ باقی پارەکە بدە. هەرگیز پارە مەدە بە حسابێکی کەسی یان نێوەندێکی نەناسراو. وەرگرتنی پارە لە حسابی کۆمپانیا بە ناوی هەمان کۆمپانیا یەکەم خاڵی پاراستنە.
کاتێک بە نامەی متمانە کار دەکەیت، کراوەی نامەکە لە بانکی تۆ دەست پێ دەکات. تۆ فاکتۆرە و بەڵگەنامەکان پێشکەش دەکەیت، بانکەکەت بەراوردی دەکات بە مەرجەکانی نامەکە. ئەگەر هەموو شتێک ڕێک بوو، بانک پارەکە دەباتەوە بۆ دابینکەر. ئەمە زۆرتر ٢ بۆ ٤ هەفتە دەخایەنێت، بۆیە ماوەی گەیاندن بەپێی کاتی کردنەوەی نامەکە دیاری بکە، نە بەرواری ئامادەیی کاڵا.
هەروەها دەبێت زانیاریت بە نرخی گۆڕینی دراو بەپێی بەرواری کردنەوەی نامەکە بەرێژە دەکات. ئەگەر نرخێکی ڕێککەوتووت هەبوو، گۆڕینەکە دەتوانێت سوودەکەت بخورێتەوە. بۆیە زۆربەی دابەشکەران نرخی دراوی نامەکە بە دینار یان دۆلار دیاری دەکەن لە کاتی ڕێککەوتنەوە.
خاڵی دەستپێک بۆ دانوستان، نە ستانداردێکی فەرمی.
بۆ مامەڵەی بچووک، T/T زیاتر قازانجە؛ بۆ مامەڵەی گەورە یان دابینکەری نوێ، نامەی متمانە بەرێژەیەکی بچووک دەگرێت بەرامبەر بە پاراستنی گەورە.
SOURCES: market observation یان بازدیدی بانکی نێودەوڵەتی؛ ئەم ژمارانە مەودای بازرگانییەن، نە بەهایەکی فەرمی.