Gotar · Dravedan û peyman
Dravedana bi qonaxan: çawa belavker xeterê beriya her havêjinê kêm dike
Di her sipariya yekem de, belavker ne berhemê dikire, rêzikeke biryaran dikire: kengî bide, beramber çi bide, û heke dabînker dereng bike çi bike. Drav ne mîqdareke ku tê havêtin, plansaziyeke ku beriya xeterê tê nivîsandin e. Ev gotar wê planê bi qonax, belge û rêbazan datîne.
Bersiva kurt: Drav li sê qonaxan parve bike û her qonaxê bi belgeyekê girêde: 30 heta 40% pêşparet beramber îmze û pejirandina nimûneyê, 20 heta 30% piştî hilberîn û teftîşa serbixwe, 30 heta 40% beramber kopiya B/L. Ti qonax bi sozekê re, tenê bi belgeyekê were berdan. Gava dabînker dereng bike, qonaxa paşê hêdî bike; dravê di dest de bask e.
Du amûr: TT û LC
Havêjtina bankî ya rasterast hêsan û erzan e, lê bi temamî li ser baweriya dabînker radiweste. Nameya krediyê bankê dike garantor: bank pere dide beramber belgeyên li gorî şertan, ne beramber malê. Cudahî di vê yekê de ye ku garantî li ser pere radiweste, ne li ser qalîteyê. Ji ber vê yekê hilbijartina amûrê beriya havêjinê tê kirin, û divê li gorî mezinahiya sipariyê û naskirina dabînker were guhertin.
Ji bo sipariya piçûk a dabînkerekî naskirî, TT bes e. Ji bo sipariya yekem a mezin, an ji bo bazarek ku qaîdeyên wê diguherin, LC xerca xwe heq dike. Lê LC tenê gava belgeyên wê bê kêmasî bin kar dike; yek tîpa cuda dikare bibe sedema redkirina dravê. Ji bo berawirdkirina van her duyan bi xerc û xetereyê re, havêjtina bankî beramber nameya krediyê bingeha biryarê radixe.
Qaîdeya 30 û 70 têrê nake
Qaîdeya berbelav, sîh ji sedî pêşparet û heftê ji sedî beramber kopiya konşementoyê, hêsan e lê pêşparetê bê parastin dihêle. Heke pêşparet bi qonaxeke hilberînê ve neyê girêdan, dabînker dikare pere bistîne û mehê bi mehê dereng bike bêyî ku tu tiştekî di dest de hebe. Pêşparet ne pirsgirêk e; pêşparet a bê girêdan pirsgirêk e.
Girêdan ne tenê bi peymanê, bi ronahiya belgeyê tê çêkirin. Her qonax divê belgeyeke xwe hebe: pejirandina nimûneyê, rapora teftîşê, kopiya konşementoyê, an îsbata şandina bi wêneyê. Belge ne ji bo burokrasiyê ye; ew e ku di nakokiyê de diaxive gava her du alî bîranînên cuda hene.
Sê qonax, û belgeya her yekê
Qonaxa yekem 30 heta 40% e, dema peyman tê îmzekirin û nimûne tê pejirandin. Belge: peymana îmzekirî, pejirandina nivîskî ya nimûneyê, û fatûreya pêşparetê. Qonaxa duyem 20 heta 30% e, piştî qedandina hilberînê û teftîşa serbixwe, ne piştî soza dabînker. Belge: rapora teftîşê bi tarîx û hejmara komê, wêneyên pêşketinê, û daxuyaniya qedandina hilberînê. Qonaxa sêyem 30 heta 40% e, beramber kopiya B/L an beriya şandinê bi belgeyên li gorî hev.
Ev dabeşkirin ne pîroz e; ew xala destpêkê ye ji bo danûstandinê. Di bazara ku dabînker xwedî dîrokeke dirêj e, dibe ku pêşparet bikeve 20% û qonaxa dawî berfireh bibe. Di sipariya yekem a dabînkerekî nû de, berevajî: pêşparet kêm be, qonaxa navberê mezintir be, û qonaxa dawî têra xwe mezin be ku hêzê bide te. Hejmar li gorî xeterê têne guhertin, ne li gorî adetê.
Rêzika qonaxan jî girîng e. Qonaxa navberê divê piştî teftîşê were berdan, û teftîş divê beriya pakêtkirina dawî be. Heke teftîş piştî girtina kartonan be, tu dikarî kêmasiyê bibînî lê nikarî tiştî biguherînî. Di peymanê de binivîse ku teftîş li kargehê, beriya barkirinê, bi rapora nivîskî tê kirin.
Rêjeyên pêşniyazkirî ne ji bo danûstandinê, ne qaîdeyeke sabît.
Qonaxa dawî têra xwe mezin be da ku tezmînata derengmayînê jê were jêkirin, ne ku bibe dozeke cuda.
SOURCES: çarçoveya edîtoryel li ser bingeha pratîka dravedanê ya bazirganiya navneteweyî; rêje îndîkator in, ne pîvaneke lêkolînî.
Pêşparet: kengî kêmtir, kengî zêdetir
Ji bo sipariya yekem a dabînkerekî nû, pêşparet ne sifir e û ne jî %100 e. Pêşpareta maqûl dabînker li ser kar dihêle bêyî ku xetera te mezin bike. Pêşpareta pir kêm dabînkerê nagire; pêşpareta pir zêde te dike girêdayî. Rêbaza pratîk: di sipariya yekem de pêşparet di navbera 30 û 40% de bimîne, û her zêdekirina wê bi berfirehkirina qonaxa navberê were telafî kirin.
Di sipariya dubare de hesabê diguhere. Heke dabînker sê sipariyên berê bi wext û bê kêmasî radest kiribe, pêşparet dikare bibe 20% an jî kêmtir, û qonaxeke dawîn a mezintir li ser te bimîne. Ev ne xelatkirina baweriyê ye, bihayê wê ye: tu drav li ber xwe digirî û dabînker qebûl dike ji ber ku dîroka wî diaxive. Ti carî pêşparetê ji sedî 50 derbas neke tenê ji ber ku dabînker dibêje hewce ye; heke hewce be, sedem binivîse û wê di peymanê de bi qonaxekê ve girêde.
Xaleke din a pir tê jibîrkirin: pêşparet divê bi hesabê pargîdaniyê yê ku di peymanê de hatiye nivîsandin re were havêtin, ne bi hesabekî kesane û ne bi hesabê pargîdaniyeke sêyem. Heke nav cuda be, divê destûrnameyeke îmzekirî hebe ku têkiliya her du aliyan û hejmara hesabê eşkere bike. Beriya hersanê, kontrola hesabê bankê erzan e û ji windakirina pêşparetê erzan e.
Dravê navberê piştî teftîşê, dravê dawî beramber belgeyê
Qonaxa navberê bi qedandina hilberînê û teftîşeke serbixwe ve were girêdan, ne bi soza telefonê. Wêneyên pêşketinê an rapora teftîşê bixwaze, û wê bi hejmara komê re têkildar bike. Teftîş beriya dravê tê, ne piştî wê. Heke teftîş kêmasiyeke bingehîn nîşan bide, drav nayê berdan; pêşî sererastkirin, paşê drav.
Qonaxa dawî li beramber kopiya B/L were girtin, ne beriya şandinê tenê bi sozê. Dabînkerê ku hemû pere standiye dikare di belgekirinê de hêdî bibe, û tu wê demê hêza tevgerê winda dikî. Rêbaza pratîk: qonaxa dawî piştî wergirtina kopiya B/L û kontrolkirina danûstandina wê bi fatûre, pakêta giranî û navnîşa pakêtê re were berdan.
Tezmînata derengmayînê tenê wê demê wateyek heye ku were jêkirin. Di peymanê de binivîse: tezmînat ji qonaxa dawî tê jêkirin gava îsbata derengmayînê were pêşkêşkirin. Heke tu hemû pere beriya ku derengmayîn were dîtin bidî, tezmînat dibe dozeke ku parêzer hewce dike, ne daxistinek di fatûreyê de. Ji ber vê yekê qonaxa dawî divê têra xwe mezin be ku baskê te be.
Zêdekirina xeterê gava dabînker dereng dike
Gava dabînker ji qonaxeke diyarkirî derbas dibe, bersiva rast ne gazin e, hêdîkirina qonaxa paşê ye. Dravê ku hîn nehatiye havêtin bask e, û divê were bikaranîn. Peyameke nivîskî bi sê xalan: qonaxa ku derbas bûye, roja nû ya pêwîst, û encama ku heke roj derbas bibe. Ev peyam ne tehdîd e, tomar e; ew ê di nakokiya paşê de wekî belge kar bike.
Sê astên zêdekirinê hene. Asta yekem: qonaxa paşê radest neke heta roja nû were pejirandin. Asta duyem: teftîşa serbixwe zêde bike û lêçûna wê li ser dabînker bike, heke peymanê destûrê bide. Asta sêyem: sipariyê qut bike û tenê beşa qedandî werbigire, bi daxistina bihayê li gorî rêjeya kêmasiyê. Her ast divê di peymanê de bingeh hebe, wek nehêlana radestkirinê an mafê qutkirinê. Bêyî wê, zêdekirin tenê hêrs e.
Gava teftîş kêmasiyeke bingehîn red dike, dravê dawî rawestîne û sererastkirinê şert bike, ne qebûlkirina bi dilê xerab. Qebûlkirina bi dilê xerab xerabtirîn vebijark e, ji ber ku stokê kêmas tê nav bazara te û vegerê jî bi xwe re tîne. Rawestandin bi rengekî din jî erzan e: tu pere nadî, dabînker mecbur dibe ku pirsgirêkê çareser bike.
Du xerc û pênc xefik
LC ji TT bihatir e, bi rêjeyek ji bihayê fatûreyê, û ev xerc divê di bihayê firotinê de were hesibandin, ne di qeraxê de were xwarin. Ji bo sipariyeke piçûk, LC dikare bêtir xerc bike ji berjewendiya wê. Ji bo sipariya mezin a yekem, ew bihayê aramiyê ye. Li navberê, drav beramber belgeyan heye: bank belgeyan beramber dayînê radest dike, ji LC erzan e û ji havêjtina pêşîn ewletir e, lê garantiya bankê nade. Ew ji bo têkiliyeke heyî û mîqdarên navîn maqûl e.
Xefika yekem bendava nerm e: hinekiyan nameya krediyê şert dike ku nameyeke piştrastkirinê ji kiryar an sertîfîkayeke teftîşê ya ku kiryar derdixe hewce ye. Ev şert garantiyê vala dike û kontrola dayînê vedigerîne destê kiryar. Beriya îmzeyê vê bendavê red bike. Xefika duyem banka derhêner e: garantiya nameya krediyê bi banka ku wê derdixe ve girêdayî ye, ne tenê bi dabînker. Bankeke qels di bazarekê de ku qedexe lê zêde ne, dibe ku nikaribe bide. Xefika sêyem hesabê sêyem e: heke were xwestin ku tu bo pargîdaniyeke din pere bişînî, divê belge hebe; wekî din tu pere didî kesekê ku bi te re peyman nîne.
Xefika çarem roja nirxê ye: havêjtina îro dikare sê rojên karkirinê bigire û di hesabê kargehê de paşê were hesibandin. Beriya betlaneyeke fermî an beriya sala nû ya Çînê, du roj dereng dibin deh roj. Roja nirxê ya texmînkirî pirs bike, çar roj beriya roja karkirinê ya dawî bişîne, û belgeya havêjinê di heman rojê de bişîne kargehê. Xefika pêncem dirav e: peymaneke bi dolaran a çar mehan xetera diravî hilgire, û bendeke 2% wê parve bike.
Daxistineke dravî jî hesabekê dixwaze. Dabînker dibe ku %2 daxistinê pêşniyaz bike heke tu hemû pere pêşîn bidî. %2 beramber danîna drav du mehan berê, bi qasî %12 salê ye, ku ji gelek deynên bazirganî yên berdest bihatir e. Lê hesab kêm e, ji ber ku tenê xerca madî dipîve û xetera sermayeya hemû li cem aliyekî paşguh dike.
Her havêjinê tomar bike: hejmar, tarîx, sedem û qonax. Dosyaya dravê bi qonaxan re di nakokiyê de tişta herî hêzdar e. Ji bo ku ev qonax bi şertên radestkirinê re li hev werin, dravedan û INCOTERMS xalên hevpar nîşan didin; û ji bo avakirina giştî şertên dravedanê yên ewle çarçoveyê datîne.