Rêbername · Dayîn û peyman
Mercên dayînê û peymanê: sê gav û sê xal
Di kirîna komê de dayîn tenê karekî darayî nîne; amûra rêkxistina metirsîyê ye. Tiştê ku kiryar dide û tiştê ku kargeh dişîne divê di heman peymanê de bêne nivîsîn, ne di çend peyamên cuda de. Ev rêbername sê gavên dayînê û sê xalên peymanê rave dike ku herî zêde pirsgirêk çêdikin.
Sê gavên dayînê ku peyman diyar dike
Dabeşkirina dayînê bo sê gavan sedema sereke ya kêmkirina metirsîyê ye ji bo her du aliyan. Kargehê pere ji bo kirîna malzeme hewce dike, û kiryar jî piştrastiyê dixwaze ku kelûmel li gorî nimûneyê bigihîje. Ji ber vê yekê gav bi belgeyan ve girêdayî ne, ne bi demê.
| Gav | Beramberî çi ye | Belgeya pêwîst |
|---|---|---|
| Pêşîdan | Destpêkirina berhemanînê | Pêşniyara pejirandî + wesaqa dayînê |
| Beriya barkirinê | Derketina ji kargehê ber bi dergehê | Rapora venihêrînê + wêneyên pakêtê |
| Piştî gihîştinê | Berdan ji gumrikê | Lîsteya venihêrînê + wesaqa gumrikê |
Gava duyem ya herî girîng e, ji ber ku kelûmel hîn li destê dabînker e û kiryar dikare belgeya qalîteyê bibîne beriya ku pereyekî din bide. Heke ev gav were berdan, tu venihêrîn namîne. Zanyarî zêdetir di nimûne û kontrola qalîteyê de.
Rawegirtina bihayê her perçeyekê di rêbernameya biha û kêmtirîn mîqdar de ye; ji bo berawirdkirina du pêşniyaran divê heman binge bin were bikaranîn, wekî din cudahiya bihayê tenê ji Incoterms tê.
Incoterms berpirsiyarîyê diyar dike, ne tenê biha
Sê mercên berbelav di vê kategoriyê de: FOB, CFR û CIF. Cudahî di vê de ye ku kî ji kîjan xalî berpirsiyar e. Di FOB de kiryar veguhestin û bîmeyê digire; di CFR de dabînker veguhestinê dide lê bîme na; di CIF de her duyan. Ev cudahî dikare çend ji sedî bihayê dawî biguherîne, lê divê tu carî di peymanê de neyê nivîsîn neyê hiştin.
Ji bo dergehê Îbrahîm Xelîl û dergehê Fîşxabûr, dema berdanê pir caran bi temambûna belgeyan ve girêdayî ye, ne bi dûrahiya rê. Ji ber vê yekê lîsteya belgeyan beriya barkirinê tê şandin. Zêdetir di rêbernameya înport û gumrikê de.
Ew sê xalên peymanê ku paşê dibin pirsgirêk
Yekem: cudahiya qalîteyê. Peyman divê pîvana pejirandinê diyar bike, ne tenê peyva «baş». Du kargeh bi heman wêneyê dikarin du astên cuda bişînin, û bê pîvana nivîskî tu alî nikare îspat bike.
Duyem: derengman. Dema berhemanînê divê bi mercê cezakirinê an mafê betalkirinê re were nivîsîn. Bê vê, derengman dibe gotûbêjeke bê dawî. Zêdetir di rêbernameya veguhestinê de.
Sêyem: xwedîtiya qalib û logoyê. Heke qalib an logo ji bo te hatiye çêkirin, di peymanê de binivîse kî xwedî qalib e û piştî bidawîhatina hevkariyê çawa tê muamelekirin. Zêdetir di rêbernameya markaya taybet de.
Qada pîvanê: dabeşkirina dayînê ya ku di vê beşê de tê zanîn, wek rêjeyek ji nirxa daxwaza kirînê. Rêje neyîneteke peymanî ne ne encama lêpirsîneke bazarê, û wek xala destpêkê ji bo danûstandinê têne bikar anîn ne mercê sabît.
Xwendin: qonaxa duyem cihê hemû xetereyê ye, ji ber ku tê dayîn û mal hêj nehatiye şandin. Kê bi rapora kontrola berî şandinê ve girê da ne bi dîroka barkirinê, 60% ji xetereyê kir merc. Û ew pêşniyara ku 100% pêşî dixwaze vê dabeşkirinê bi temamî hilweşîne — û ev nîşaneya herî zelal a xetereyê ye berî nirxê.
Çavkanî: qada dayîn û peymanê + gotara «Incoterm û dayîn» — rêjeyên 30/60/10 neyîneteke peymanî ne, ne statîstîk.
Pirsên hevpar
Ma ez dikarim bê pêşîdan dest pê bikim?
Tu dikarî daxwazê bikî, lê piraniya kargehan bê pêşîdan malzeme nakirin. Rêya herî baş ew e ku pêşîdan bi pejirandina pêşniyarê û nimûneyê ve girêdayî be, ne bi demê.
Kîjan Incoterms ji bo min çêtir e?
Heke tîmeke lojîstîkê ya xwe heye û dikarî bîmeyê bikî, FOB bihayekî zelaltir dide te. Heke tu kêmtir pirsgirêk dixwazî, CIF çêtir e lê divê cudahiyan di bihayê de bibînî.
Ma peyman divê bi erebî be?
Peymana duzimanî (kurdî û îngilîzî) berbelav e û ji bo gumrikê hêsantir e. Girîng ew e ku her du versiyon heman mercên hesab, venihêrîn û berpirsiyariyê hebin.
Piştî vê rûpelê
Ev rêber bê berhem temam nabe: katalogê modelan bibîne û A0158 wek nimûneya destpêkê berawird bike.
Bersivên pirsên teknîkî di pirsên gelemperî de hatine komkirin; û li der barê me de jî agahî heye.
Heke tu bixwazî ji destpêkê dest pê bikî ne ji gotara dawîn, Serrûpel xala destpêkê ye.
Beşên din ên malperê
Pênc beşên malperê: Serrûpel ji bo naskirina kargehê, Berhem ji bo hilbijartina modelê, Firotina Komkî ji bo şert û biha, Rêber gav bi gav, û Blog ji bo nimûneyên zindî.