Gotar · belgeyên şandinê
Belgeyên şandinê: fatura û Bîlla Barkirinê û sertîfîkaya originê
Belge tenê kaxiz nîn in, lê zencîreyekê qanûnî ne ku paqijkirina gomrokê lê dest pê dike. Çewtiyek li faturê an B/L dikare kêlekê te hefteyek li gomrokê biavêje. Zanîna her belgeyê û tiştê ku îsbat dike, parastinekê bê hevber e.
Faturaya bazirganiyê: belgeya nirxê
Faturaya bazirganiyê belgeya ku nirxa kêlekê diyar dike û ji aliyê çêker ve tê îmzekirin. Divê hemû xalan têde be: navê derhayî û çêker, hejmara fermanê, danasîna kêlekê, beş, nirxa yekîneyê, nirxa giştî, mercên şandinê (Incoterms), û drava pembasarkirinê. Her çewtiyek li nirx an hejmara fermanê baca zêde an redkirin tîne.
Ji bo agahiyên zêde li ser paqijkirina gomrokê, paqijkirina gomrokê gav bi gav bixwîne. Ev nîşan dide ku fatura li kîjan xalê tê pêşkêş kirin.
Bîlla Barkirinê (Bill of Lading): belgeya xwedîtiyê
Bîlla Barkirinê belgeya ku kêlek li ser keştî hatiye barkirin û xwedîtiyê diyar dike. Cureyê herî gelemperî ji bo derhayîyan "Bîlla Deryayî" ye. Divê navê wergir, navê benderê, û hejmara keştî bi tevahî zelal be. Her weha divê hejmara B/L li ser faturê û sertîfîkaya originê heman be — cudahî di van hejaran de sedema sereke ya redkirinê ye.
Ji bo diyarkirina Incoterms û girêdayî wê bi faturê, polînkirina koda HS jî çavkaniyekê girîng e ji bo vê yekê ku bac bi rastî were hesab kirin.
Sertîfîkaya Originê: ji ku hatiye
Sertîfîkaya Originê diyar dike kêlek ji kîjan welatê hatiye. Ev girîng e ji ber ku bac li ser bingehê welatê originê tê hesab kirin, û her weha rê dide sûdbardar bûna ji peymana baca du-alî. Belge divê ji aliyê ofîsa bazirganiyê ya welatê çêker ve were mûr kirin. Sertîfîkaya originê bê mûr an bi navê herêmê din tê red kirin.
Her weha ji bo têgihiştina giştî ya derhayîkirinê, derhayîkirina ji Çînê bo Iraqê rêbernameya tevahî ya pêvajoyê dide, ji kargehê heya gomrokê.
Çewtiyên gelemperî yên paşxistina gomrokê
Yekem: navê wergir li ser sê belgeyan cuda ye. Duyem: hejmara B/L li ser faturê û sertîfîkaya originê nayekin. Sisiyan: koda HS ya çewt ku baca zêde tîne. Çarem: danasîna kêlekê giştî ye ("amarekê kalîteyê") ne zelal ("amarekê masajê, model A0158"). Her çewtiyek ji wan faturê vedigere çêker.
Çawa belgeyan berî keştî kontrol bikî
Berî ku kêlek were barkirin, hemû belgeyan bi tevahî bixwîne. Lîstekê kontrolê bikar bîne: navê wergir li ser hemû belgeyan yek e; hejmara fermanê yek e; nirxa giştî wek nirxa yekîneyê * beş; û mûra sertîfîkaya originê li ser e. Ger her çewtiyek te bû, berî keştî rast bikî, ji ber ku rastkirin li gomrokê biha û dirêjtir e.
Belgeya zêde ji bo kêleka taybet
Ji bo amarekên çavdêriya kesî, gelek caran sertîfîkaya ceribandinê ya Ewlehiyê (CE/FCC) û sertîfîkaya materyalê parastî (RoHS) hewce ne. Ger ji bo Suudiya dişînî, sertîfîkaya SABER pêwîst e. Bê van belgeyan, tenê fatura û B/L bes nîn in. Navbeynkarê te divê lîsteya belgeya hewce ji bo welatê te bi te re bêje.
Dema herî baş ji bo kontrolkirina belgeyan berî keştî ye, ne li gomrokê. Piştî ku kêlek hate barkirin, çêker divê fatura û B/L û sertîfîkaya originê ji te re bişîne. Tu divê her sêsan bixwînî û navnîşan û hejmaran berhev bikî. Ger çewtiyek hebû, berî ku keştî ber bi benderê ve bijûle, rast bikî.
Rastkirin li gomrokê biha û dirêjtir e, ji ber ku navbeynkarê te divê dûbare belge amade bike û baca zêde bide. Ji bo vê yekê çend saetan kar berî keştî çêtir e ji çend hefteyên paşxistin. Her weha du kopî ji hemû belgeyan bihêle, yek ji bo navbeynkar û yek ji bo tomara xwe.
Yek ji çewtiyên gelemperî ev e ku çêker wêneyekê giştî ji bo faturê bikar tîne ne wêneyekê taybet ê kêlekê te. Ev dema kêlek li gomrokê tê kontrol kirin û belge bi kêleka rastîn nayêkeve hev, zêdetir pirsgirêk çê dike. Ji bo vê yekê danasîna kêlekê divê bi hejmara modelê û beşa zelal be.
Her yek belgeyekê cuda îsbat dike.
Cudahî di hejmara B/L an navê wergirê di navbera belgeyan de sedama sereke ya redkirinê ye. Kontrola berî keştî çêtir e ji rastkirina li gomrokê.
SOURCES: çavdêriya bazarê li ser redkirina gomrokê Iraqê; rêbernameya giştî ya belgeyên şandina navneteweyî.