پارەدان بەسەر قۆناغەکان: پێشەکی، ناوەڕاست و باقی

حەوالەی بانکی یان نامەی متمانە

حەوالەی بانکی سادەیە، هەرزانە و پشتی بە متمانەی دابینکەر دەبەستێت. نامەی متمانە بانک دەخاتە ناوەوە وەک دڵنیاکەرێک کە بەرامبەر بەڵگەنامەی گونجاو پارە دەدات، نە بەرامبەر کاڵا. جیاوازییەکە لەوەدایە کە یەکەمیان پارەیە بۆ کەسێک کە دەیناسیت، و دووەمیان پارەیە بەرامبەر دۆکیومێنت. دابەشکەرێک کە بەپێی متمانە و قەبارە هەڵدەبژێرێت، پارەدانی بێ دڵنیایی بەدوور دەگرێت. بۆ داواکاری بچووک لەگەڵ دابینکەرێکی کۆن، حەوالە بەسە؛ بۆ داواکاری گەورەی یەکەم یان بازاڕێکی مەترسیدار، نامەی متمانە دەبێت پێش کەوێت، هەرچەندە گرانترە. بۆ جیاوازییەکی وردتر لە نێوان ئەم دوو ئامرازە، حەوالە بەرامبەر نامەی متمانە بخوێنەرەوە.

ڕێسای باوی ٣٠ و ٧٠ بەکەڵکە بەڵام پێشەکی بێ بەستنەوە بە دەستکەوتێک بەردەستی مەترسی دەهێڵێت. پێشەکییەک کە بە گرێبەست و نموونەی پەسەندکراوەوە گرێدراوە، دەتوانرێت بپارێزرێت. ڕیزبەندییەکە گرنگە: یەکەم گرێبەست، دووەم نموونە بە نووسین، سێیەم پێشەکی — نە پێچەوانە. زۆر دابەشکەر پێشەکی دەدات پێش ئەوەی نموونە بە نووسین پەسەند بکات، و دواتر دەبینێت کە ڕەنگ، پێچانەوە یان لیبل جیاوازە، و لەو کاتەدا پارەکە لە دەستی خۆی دەرچووە. لەم حاڵەتەدا هیچ دڵنیاییەک نییە، تەنانەت ئەگەر دابینکەر بە نیازباش بێت.

دابەشکردنی پارەدان بەسەر سێ قۆناغ

پارەدان بکە بە سێ گرێ: پێشەکی لە کاتی واژووکردنی گرێبەست و پەسەندکردنی نموونە، پارەدانی ناوەڕاست دوای بەرهەمهێنان و پشکنینی سەربەخۆ، و پارەدانی کۆتایی بەرامبەر کۆپی بێل ئۆف لەیدن یان پێش بارکردن بە بەڵگەنامەی گونجاو. ئەم دابەشکردنە واتایەکی کارکردنی هەیە: هەر پارەیەک بە دەستکەوتێکی پێوانەکراوەوە گرێدراوە، نە بە کات. دابەشکەرێک کە هەر قۆناغێک بە دەستکەوتێک دەبەستێت، پارەدانی پێشوەختەی بێ بەرامبەر بەدوور دەگرێت، و لە هەمان کاتدا دابینکەر دەزانێت پارەکەی لە کاتدا دەگات ئەگەر کارەکە بەجێ بگەیەنێت.

نموونەیەکی سەلامەت بۆ داواکاری یەکەم لەگەڵ دابینکەرێکی نوێ: ٣٠ بۆ ٤٠٪ پێشەکی، ٢٠ بۆ ٣٠٪ ناوەڕاست دوای پشکنین، و ٣٠ بۆ ٤٠٪ کۆتایی بەرامبەر بەڵگەنامە. هەر ژمارەیەک لە سەرووی ٤٠٪ پێشەکی لە یەکەم داواکاریدا مەترسییەکی ناپێویستە؛ و پێشەکی سفر دابینکەرێکی جدی دەترسێنێت، چونکە هیچ پابەندبوونێک بۆی دروست نابێت و لەوانەیە دابینکەرەکە لە خشتەی بەرهەمهێناندا دوا بکەوێت. هاوسەنگی لە نێوان ئەم دووانەدایە: نە سفر و نە تەواو. لە داواکاری دووەم و سێیەمدا، پێشەکی دەتوانێت بگاتە ٢٠٪ ئەگەر سێ پشکنین بە سەرکەوتوویی تێپەڕیبێت. بۆ پاراستنی پێشەکی بە بەڵگە، ڕێنمایی پاراستنی پێشەکی هەنگاوەکان ڕوون دەکاتەوە.

پێشەکی، ناوەڕاست و باقی: کەی کەم و کەی زۆر

پێشەکی لە کاتی ئەم حاڵەتانەدا کەم دەبێت: دابینکەرێکی کۆن کە سێ داواکاری پێشووی بە سەرکەوتوویی تەواو کردووە، بەرهەمێکی ستاندارد کە لە کەتەلۆگدا هەیە، و پارەدانی پێشوو بە نامەی متمانە کراوە. پێشەکی لە کاتی ئەم حاڵەتانەدا زۆر دەبێت: کارگەیەکی نوێ کە هێشتا نەناسراوە، بەرهەمێکی تایبەت بە قاڵبی نوێ، یان وەرزێکی لوتکە کە کارگە پێویستی بە کڕینی خاوەنی خاوی هەیە. لەم حاڵەتەی کۆتاییدا پێشەکی زیاتر ڕەوا دەبێت، بەڵام تەنیا ئەگەر وێنەی قۆناغی بەرهەمهێنان و ڕاپۆرتی پشکنین هەفتانە بنێردرێت، و لە گرێبەستدا بەرواری هەر ڕاپۆرتێک دیاری بێت.

پارەدانی ناوەڕاست دەبێت بە تەواوبوونی بەرهەمهێنان و پشکنینێکی سەربەخۆوە گرێدراو بێت، نە بە بەڵێنی دابینکەر. داوای وێنەی قۆناغ یان ڕاپۆرتی پشکنین بکە؛ ڕاپۆرتێک کە ناوی پشکنەر، بەروار، ژمارەی گرپ و ئەنجامی پێوانەکراو هەڵگرتووە. پارەدانی کۆتایی بۆ کۆپی بێل ئۆف لەیدن بهێڵەرەوە، نە پێش بارکردن، چونکە دابینکەرێک کە هەموو پارەکەی وەرگرتووە لەوانەیە لە بەڵگەنامەدا دوا بکەوێت. ڕاگرتن پێش بارکردن دێت؛ بێل ئۆف لەیدن پارەی دەپارێزێت. ئەمە تەنیا پرسیاری متمانە نییە، پرسیاری ڕێکخستنی کارە: بەڵگەنامە بەشێکە لە بەرهەم، و دەبێت وەک بەرهەم مامەڵەی لەگەڵ بکرێت.

بەرزکردنەوەی مەترسی کاتێک دابینکەر دوا دەکەوێت

ئەگەر دابینکەر لە گرێیەک دوا کەوت، مەترسی بەرز بکەرەوە بە هێواشکردنەوەی پارەدانی داهاتوو، نە تەنیا بە داواکردن. پارەی هەڵواسراو ئامرازی فشاری ڕاستەقینەیە؛ نامە و تەلەفۆن نین. پێش هەر بەرزکردنەوەیەک ئەم سێ شتە بنووسە: کام گرێ دوا کەوت، چەند ڕۆژ، و چ بەڵگەیەک هەیە. پاشان نامەیەکی کورت بنێرە کە پارەدانی داهاتوو بە دابینکردنی بەرواری نوێ و پلانی جێبەجێکردنەوە گرێ دەدات. ئەمە فشارێکی ئەخلاقییە نە سزایەک، و دابینکەرێکی جدی وەڵامی دەداتەوە بە خشتەیەکی نوێ.

بەرزکردنەوە پێنج ئاستی هەیە و دەبێت لە گرێبەستدا بنووسرێن، نە لە کاتێکدا هەڵبژێردرێن: ئاگادارکردنەوەی نووسراو، دواخستنی پارەدانی داهاتوو، داواکردنی پشکنینی زیادە لەسەر حسابی دابینکەر، کەمکردنەوەی پارەدانی کۆتایی بۆ ٢٠٪، و دواجار وەستاندنی داواکاری نوێ. ئەم پلەبەندییە پەیوەندی دەپارێزێت و لە هەمان کاتدا فشار دروست دەکات. دابینکەرێک کە دەزانێت پارەدان بە دەستکەوت گرێدراوە، لە خشتەکەدا نامێنێتەوە. نامەی بێ پلەبەندی تەنیا دەنگە، نە فشاری دارایی؛ و دوای دوو نامە دابینکەر فێر دەبێت کە هیچ شتێک ڕوو نادات.

بەڵگەنامەی ناگونجاو و بۆری نەرم

نامەی متمانە بەرامبەر بەڵگەنامەی گونجاو پارە دەدات، نە بەرامبەر کاڵا؛ یەک پیتێکی جیاواز دەتوانێت پارەدان ڕەت بکاتەوە. ناوی کەشتی، بەندەر، کێش، ژمارەی فاکتور و ڕێککەوتی بارکردن دەبێت لە هەموو بەڵگەنامەکاندا یەکسان بن. پێش بارکردن بەڵگەنامەکان پێداچوونەوە بکە، نە دوای گەیشتن، چونکە دوای گەیشتن هیچ دەستکارییەک نییە و بارەکە لە بەندەردا دەوەستێت. بانک بەڵگەنامەکان دەپشکنێت نە کاڵا؛ بەڵگەنامەی دروست بۆ کاڵای خراپ دەتوانێت پارە بدرێت. بۆیە پشکنینی سەربەخۆ بەشێکە لە سیستەمی پارەدان، نە شتێکی جیاواز. مەرجی پارەدان لە پارەدان و ئینکۆتێرمز ببینە.

بۆری نەرم: هەندێک نامەی متمانە داوا لە نامەی دڵنیاکردنەوە لە کڕیار یان بڕوانامەی پشکنین دەکەن کە کڕیار دەریدەکات، و بەمە دەسەڵاتی پارەدان دەگەڕێنێتەوە دەستی کڕیار و دڵنیاییەکە بەتاڵ دەکەنەوە. دابەشکەرێک کە بۆری نەرم ڕەت دەکاتەوە، پاراستن لەدەست نادات. بەڵگەنامەی پشکنین دەبێت لە لایەن کۆمپانیایەکی سەربەخۆوە دەربکرێت، نە لە لایەن کڕیارەوە. ڕەتکردنەوە پێش واژوو دێت، نە دوای. ئەم بەندە لە کاتی دانوستاندا دەبینرێت، نە لە کاتی کێشەدا، چونکە لە کاتی کێشەدا هیچ لایەنێک بەندێک ناگۆڕێت.

تێچووی نامەی متمانە و مەترسی بانکی دەرکەر

نامەی متمانە لە حەوالە گرانترە بە ڕێژەیەک لە بەهای فاکتور — بەزۆری لە نێوان ٠٫٥ بۆ ٢٪، جگە لە کرێی دەستکاری و پشکنین. حەوالە هەرزان و خێرایە، بەڵام هیچ دڵنیاییەک نییە. دابەشکەرێک کە تێچوو بە مەترسی دەسەنگێنێت، بۆ داواکاری بچووک پارەدانی زیادە نادات و بۆ داواکاری گەورە دڵنیایی دەکڕێت. هەروەها دڵنیایی نامەی متمانە پشتی بە بانکی دەرکەر دەبەستێت نە تەنیا بە دابینکەر: بانکێکی لاواز لە بازاڕێکی سنووردا لەوانەیە نەتوانێت پارە بدات، و ئەو کاتە دڵنیاییەکە تەنیا لەسەر کاغەزە.

نموونەی هەژمارکردن: فاکتورێکی ١٠٠٬٠٠٠ دۆلار بە سێ پارەدان بەسەر چوار مانگدا، مەترسی گۆڕینی دراو هەڵدەگرێت کە ئەوەی تەنیا نرخی ئەمڕۆ دەبینێت نازانێت. ئەگەر گرێبەست بە یوان بێت، مەترسی بە تەواوی دەگوازرێتەوە بۆ تۆ، چونکە بە دراوێک دەکڕیت و بە دراوێکی تر دەفرۆشیت، و جیاوازییەکە لە مارجینەکەت دەردەچێت. گرێبەستی زیرەک دراو دیاری دەکات، دیاری دەکات کێ جیاوازی هەڵدەگرێت، و دەرگای دووبارە نرخدانان دەکاتەوە کاتێک گۆڕان لە سنوورێکی ڕێککەوتوو تێدەپەڕێت — بۆ نموونە ٢٪ لە هەر ئاراستەیەک.

کاتی بەها، حیسابی لایەنی سێیەم و خشتەی پارەدان

حەوالەیەک کە ئەمڕۆ دەینێریت لەوانەیە دوای سێ ڕۆژی کار بگات، و لە حیسابی کارگەدا تەنیا بە کاتی بەها دەژمێردرێت. ئەگەر حەوالەکەت پێش پشوویەکی فەرمی لە وڵاتی کارگە بکەوێت، دواکەوتنی دوو ڕۆژ دەبێتە دە ڕۆژ. کارگەیەک کە شەرت دەکات پارەدان پێش بەرهەمهێنان، گەیشتنی پارە دەپێوێت نە ناردنی؛ جیاوازییەکە لەسەر تۆ دەکەوێت. بەرواری بەهای چاوەڕوانکراو بپرسە، چوار ڕۆژ پێش دوایین ڕۆژی کار بنێرە، و ئاگاداری حەوالە بە کۆدی SWIFT MT103 هەمان ڕۆژ بۆ کارگە بنێرە.

هەروەها دوو شت لە گرێبەستدا بنووسە کە زۆرجار لەبیر دەکرێن. یەکەم: حیسابی پارەدان دەبێت لەگەڵ ناوی یاسایی گرێبەست و فاکتور بگونجێت، نە ناوێکی کەسی یان لایەنی سێیەم؛ حەوالە بۆ کەسێکی نەناسراو شوێنپێهەڵگرتن لەدەست دەدات و لە کاتی ناکۆکیدا هیچ بەڵگەیەک ناهێڵێت؛ پێش هەر حەوالەیەک پشکنینی حیسابی بانکی بکە. دووەم: قەرەبووی دواکەوتن دەبێت لە پارەدانێکی نەدراوەوە بکرێتەوە، نە بەڵێنێکی نووسراو: دەقەکە دەبێت بڵێت قەرەبوو لە پارەدانی کۆتایی کەم دەکرێتەوە کاتێک بەڵگەی دواکەوتن پێشکەش کرا. قەرەبوویەک کە کەم نەکرێتەوە، نادرێت؛ و ئەم یاسایە لە هەموو گرێبەستەکاندا ڕاستە.

خشتەیەکی پارەدان بۆ هەر دابینکەرێک ڕابکە و هەر سێ مانگێک پێداچوونەوەی بکە: بەرواری داواکراو، بەرواری ڕاستەقینەی پارەدان، بەرواری ڕاستەقینەی بارکردن، و ژمارەی ڕۆژانی دواکەوتن. ئەم خشتەیە دوو شت دەردەخات: کام دابینکەر بەردەوام دوا دەکەوێت، و کام قۆناغی پارەدان لەوانەیە زۆر سەخت بێت. دابەشکەرێک کە بە ژمارە دەدوێت، لە دانوستاندا لە شوێنی بەهێزترە، چونکە دەتوانێت بڵێت لە دە داواکاری ڕابردوودا حەوت جار دواکەوتوویت، نە تەنیا بڵێت هەست دەکەم هێواشیت.